Tổng quan về thành
| Thông tin | Chi tiết |
|---|---|
| Vị trí | Khu vực Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa, bắc trung bộ Việt Nam |
| Xây dựng | Năm 1397, dưới thời Hồ Quý Ly |
| Ghi danh UNESCO | 27 tháng 6 năm 2011 |
| Kích thước | 870 m x 833 m |
| Tên gọi khác | Tây Đô, An Tôn, Tây Giai |
| Vật liệu | Những phiến đá lớn từ các ngọn núi gần đó |
| Điểm nổi bật còn đứng vững | Bốn cổng vòm quay về hướng đông, tây, bắc và nam |
Hồ sơ đề cử năm 2011 đặt thành trong các xã Vĩnh Tiến và Vĩnh Long. Một số hướng dẫn cũng liệt kê Vĩnh Khang, Vĩnh Thành và thị trấn Vĩnh Lộc. Để lên kế hoạch, khu vực Vĩnh Lộc là mốc hữu ích. Đừng xây dựng lộ trình dựa trên tên xã, vì các đơn vị hành chính ở Việt Nam thay đổi và bản đồ thường cập nhật chậm hơn.
Hồ Quý Ly là ai và vì sao nhà Hồ tồn tại ngắn ngủi đến vậy
Hồ Quý Ly là đại thần đứng đầu triều Trần, và ông giám sát việc xây dựng thành từ năm 1397. Ông lên ngôi năm 1400 và chiếm giữ pháo đài do chính mình xây dựng. Ông đổi tên nước từ Đại Việt thành Đại Ngu, và thành phục vụ như kinh đô của Đại Ngu.
Vương triều do ông sáng lập tồn tại ngắn ngủi. Đó là lý do di tích mang tên Hồ thay vì tên Trần, và vì sao một kinh đô với quy mô như vậy lại nằm ở một huyện nông thôn thay vì một thành phố lớn.
Cách UNESCO mô tả di tích rất đáng để ghi nhớ khi bạn đi dọc theo các bức tường. Hồ sơ ghi danh mô tả thành là bằng chứng cho sự hưng thịnh của Nho giáo thời kỳ cuối thế kỷ 14 ở Việt Nam và sự lan tỏa của nó đến các vùng khác của Đông Á. Đó là một nhận định lớn lao cho một bãi đất với những đường nét bằng đá, nhưng di tích trở nên dễ hiểu hơn một khi bạn biết nó đại diện cho điều gì: một trật tự chính trị mới đang cố gắng khẳng định mình bằng đá.
Bốn tên gọi, một ngôi thành
Di tích xuất hiện dưới nhiều tên gọi trên bản đồ, biển chỉ dẫn và các đơn đặt dịch vụ vận chuyển. Tây Đô nghĩa là "Kinh đô phía Tây", ám chỉ vị trí của nó so với kinh đô cũ thời Trần. An Tôn và Tây Giai cũng xuất hiện trong các nguồn sử liệu và trên một số biển chỉ dẫn.
Nếu bạn đặt xe hoặc chỉ đường, hãy nói "Thành nhà Hồ". Đó là tên mà hầu hết tài xế và người bán vé người Việt sẽ hiểu ngay lập tức.
Tường đá được xây dựng như thế nào và vì sao chọn vị trí này
Các nguồn đã công bố cho biết thành được xây dựng từ những phiến đá khổng lồ lấy từ các ngọn núi gần đó. Chính chi tiết này khiến nó khác biệt với nhiều ngôi thành Việt Nam xây bằng gạch. Cơ quan du lịch quốc gia Việt Nam mô tả đây là ngôi thành duy nhất ở Việt Nam được xây dựng hoàn toàn bằng đá.
Câu hỏi "như thế nào" nên được xem như một hướng dẫn quan sát hơn là một lịch sử kỹ thuật. Hãy đứng tại một trong các cổng và nhìn vào ba điều.
- Quy mô của từng khối đá tại các cổng. Một số khối lớn đến mức bạn có thể đứng bên cạnh và dùng chiều cao của mình làm đơn vị đo.
- Các mối nối khít chặt đến mức nào. Hãy chạy ngón tay dọc theo một đường nối và để ý xem có bao ít vữa hoặc vật liệu chèn.
- Đường cong của các lối đi vòm. Các khối đá được cắt để theo đường vòm, đây là bài toán khó hơn nhiều so với xây một bức tường thẳng.
Không có nguồn nào đã được kiểm chứng hỗ trợ về trọng lượng, tên mỏ đá, thời gian xây dựng hay kỹ thuật kết dính, vì vậy hãy thận trọng với bất kỳ tuyên bố cụ thể nào bạn đọc được ở nơi khác.
Phong thủy và phòng thủ
Các nguồn đã công bố mô tả di tích được xây dựng theo nguyên lý phong thủy và được chọn để dễ phòng thủ. Địa thế làm nên công việc đó:
- Một dãy núi che chắn ở phía bắc.
- Sông Mã chảy ở phía tây.
- Sông Bưởi chảy ở phía nam.
Hai con sông cùng nhau tạo thành một hào tự nhiên rộng lớn. Từ các cổng, hãy tìm những địa danh này theo trình tự. Logic của cảnh quan trở nên rõ ràng nhanh chóng, và việc chọn vị trí không còn trông có vẻ tùy tiện.
Những gì còn lại ngày nay: đá nguyên bản, phế tích và đất trống
Đây là phần mà hầu hết các hướng dẫn lướt qua, và nó quan trọng cho việc lên kế hoạch.
Những gì còn đứng vững: bốn cổng vòm bằng đá, và những dãy tường đá men theo khu thành 870 m x 833 m.
Bên trong như thế nào: các đánh giá của du khách mô tả phần bên trong có thể xem nhanh. Hai con rồng chạm khắc được nhắc đến như đặc điểm chính bên trong. Hãy chuẩn bị tinh thần sẽ thấy cổng, tường và đất trống, không phải cung điện hay nhà có mái.
Hãy đến với kỳ vọng đọc một đường nét bằng đá giữa cảnh quan nông thôn. Cách nhìn đó biến một chuyến tham quan mỏng thành một chuyến thú vị. Hãy đến với kỳ vọng một quần thể cung điện và bạn sẽ thất vọng trong vòng hai mươi phút.
| Hạng mục | Hiện nay là gì | Thời gian nên dành |
|---|---|---|
| Bốn cổng | Cổng vòm đá còn đứng vững, điểm nhấn thị giác | 20 đến 30 phút |
| Tường thành | Những dãy đá men theo khu thành | 45 đến 60 phút cho một vòng |
| Bên trong | Đất trống với hai con rồng chạm khắc | 15 đến 20 phút |
| Đàn Nam Giao | Thuộc quần thể di sản, gắn với lễ tế trời của vua | 20 đến 30 phút |
| Bảo tàng nhỏ | Bối cảnh cho những gì phần bên trong trống rỗng từng chứa đựng | 20 đến 30 phút |
Bốn cổng
Các cổng là lý do chính để đến đây. Chúng quay về hướng đông, tây, bắc và nam, và mỗi lối đi dày đến mức tạo cảm giác như một đường hầm chứ không phải một ô cửa.
Để chụp ảnh, ánh sáng xiên buổi sáng hoặc cuối buổi chiều thể hiện rõ nhất các mối nối của khối đá. Ánh sáng giữa trưa làm phẳng đá và che giấu kết cấu. Hãy đi qua từng lối đi thay vì chụp từ bên ngoài, vì độ dày của tường chính là điểm nhấn và nó không thể hiện được trong một bức ảnh phẳng.
Đàn Nam Giao
Đàn Nam Giao thuộc quần thể di sản và gắn với lễ tế trời của vua. Hãy đưa vào lịch trình nếu bạn muốn xem toàn bộ di tích thay vì chỉ các cổng. Nơi đây xứng đáng với một chuyến tham quan chậm hơn các cổng, vì có ít thứ để nhìn hơn và nhiều điều để suy ngẫm hơn.
Bảo tàng nhỏ
Bảo tàng là nơi để hiểu phần bên trong trống rỗng từng chứa đựng những gì. Hãy tham quan bảo tàng trước khi đi dạo quanh di tích thay vì sau đó. Trình tự rất quan trọng: bối cảnh trước, rồi đến đá, và bãi đất sẽ không còn trông trống rỗng nữa.
Những phát hiện đang tiếp diễn quanh di tích
Năm 2015, hàng trăm hiện vật có niên đại từ thế kỷ 10 đã được tìm thấy tại xã Vĩnh Long, cách thành khoảng 1 km về phía đông nam. Một số bài báo Việt Nam gần đây cũng đưa tin về việc phát hiện lần đầu một góc hào. Hãy xem cả hai như bằng chứng rằng nghiên cứu tại di tích vẫn đang tiếp diễn chứ không phải lịch sử đã ngã ngũ. Bức tranh về những gì từng đứng ở đây vẫn đang được ghép lại.
Có xứng đáng để rẽ ngang không? Một đánh giá thẳng thắn
| Ai sẽ thích | Ai có thể thất vọng |
|---|---|
| Du khách quan tâm đến lịch sử và kiến trúc | Khách mong đợi quy mô của quần thể Huế |
| Người sưu tầm di sản UNESCO | Khách mong đợi nội thất |
| Nhiếp ảnh gia thích công trình đá yên tĩnh và phong cảnh nông thôn | Khách mong đợi một trải nghiệm du khách sôi động |
| Bất kỳ ai đi đường bộ giữa miền bắc và miền trung |
Các hướng dẫn gần đây mô tả thành là một di sản yên tĩnh, và sự yên tĩnh đó là một phần của sức hấp dẫn. Vào một ngày đẹp trời, bạn có thể chia sẻ các cổng với một vài du khách khác và một con trâu nước. Nếu bạn muốn không khí, đó chính là sản phẩm. Nếu bạn muốn tiện nghi, hãy tìm nơi khác.
Vé, giờ mở cửa và thực tế tại chỗ
Các nguồn đã công bố không thống nhất về phí vào cửa hiện tại, và giờ mở cửa không được báo cáo nhất quán. Hãy kiểm tra tại địa phương trước khi đi thay vì dựa vào con số in trong một cuốn hướng dẫn.
Những gì bạn có thể lên kế hoạch:
- Mang tiền đồng Việt Nam bằng tiền mặt, với các tờ nhỏ. Các di tích nông thôn hiếm khi xử lý thẻ tốt.
- Đến vào buổi sáng để có thời gian cho bảo tàng, các cổng và đàn tế mà không phải vội vã.
- Mang theo nước, mũ và đồ chống nắng. Phần lớn chuyến tham quan diễn ra ngoài trời trên đất trống với ít bóng râm.
- Đi giày thoải mái cho đá không bằng phẳng và đường đất.
Di tích rất lộ thiên. Khoảng từ cuối buổi sáng đến giữa buổi chiều, đá tỏa nhiệt và không có nơi nào để tránh. Tham quan buổi sáng không chỉ là lựa chọn cho ảnh mà còn là lựa chọn cho sự thoải mái.
Nên ở lại bao lâu và lộ trình đi bộ gợi ý
Khu thành 870 m x 833 m cho chu vi tường khoảng 3,4 km. Với tốc độ đi bộ thoải mái, riêng một vòng mất khoảng 45 đến 60 phút, trước khi cộng thêm thời gian tại các cổng, đàn tế và bảo tàng.
| Hình thức | Bao gồm những gì |
|---|---|
| Dừng ngắn, khoảng 1 giờ | Bảo tàng, một hoặc hai cổng, rồng chạm khắc bên trong |
| Tham quan tiêu chuẩn, khoảng 2 giờ | Cả bốn cổng cộng với phần bên trong |
| Nửa ngày | Tham quan đầy đủ cộng với đàn Nam Giao và cảnh quan ven sông |
Một vòng hợp lý đi qua bốn cổng theo trình tự, quay về hướng đông, tây, bắc và nam. Cổng nào là lối vào chính có thể thay đổi, vì vậy hãy theo biển chỉ dẫn khi đến thay vì lên kế hoạch quanh một cổng cụ thể.
Cách đến từ Hà Nội và Ninh Bình
Thời gian di chuyển, khoảng cách và giá vé thay đổi theo giao thông, điều kiện đường sá và nhà điều hành, vì vậy hãy lên kế hoạch theo phương thức thay vì một con số cố định.
| Phương thức | Tính linh hoạt | Công sức | Rủi ro và yêu cầu |
|---|---|---|---|
| Xe riêng có tài xế | Cao | Thấp | Chi phí; thống nhất lịch trình trước |
| Tàu đến Thanh Hóa, rồi taxi | Trung bình | Trung bình | Phụ thuộc giờ tàu; chuyển xe tại ga |
| Xe khách đường dài, rồi taxi | Trung bình | Trung bình | Vị trí bến xe và rào cản ngôn ngữ |
| Xe máy | Cao | Cao | Giấy phép hợp lệ, mũ bảo hiểm, giao thông nông thôn hỗn hợp, lỗ hổng bảo hiểm |
Xe riêng có tài xế từ Hà Nội hoặc Ninh Bình là lựa chọn linh hoạt nhất, dù là chuyến đi trong ngày hay điểm dừng trên đường về phía nam. Bạn kiểm soát thời gian và có thể thêm các chuyến đi phụ mà không cần thương lượng lại.
Tàu hoặc xe khách đường dài đến thành phố Thanh Hóa, rồi taxi, xe công nghệ hoặc xe thuê đến khu vực Vĩnh Lộc phù hợp với du khách tự túc. Chặng cuối là phần cần sắp xếp cẩn thận, vì di tích nằm ngoài thành phố.
Xe máy chỉ dành cho người lái có giấy phép lái xe hợp lệ tại Việt Nam và đội mũ bảo hiểm. Giao thông đường nông thôn hỗn hợp, với xe nông nghiệp, động vật và người đi bộ cùng chia sẻ mặt đường, và bảo hiểm du lịch có thể không chi trả cho việc lái xe không có giấy phép. Hãy cân nhắc thẳng thắn trước khi chọn.
Đi trong ngày so với dừng trên đường về phía nam
Từ Hà Nội, một chuyến đi trong ngày nghĩa là một ngày dài trên đường. Nó khả thi, nhưng thành trở thành toàn bộ mục đích của ngày hôm đó thay vì một điểm dừng trong đó.
Từ Ninh Bình, thành phù hợp tự nhiên hơn với một ngày.
Đối với du khách đi về phía nam đến Huế, nó có thể chia nhỏ hành trình với hành lý trên xe, đây thường là cách hiệu quả nhất để xem.
Một đêm ở Thanh Hóa cho phép tham quan thư thái và các chuyến đi phụ dưới đây, và biến một việc rẽ ngang thành một chặng của hành trình.
Tham quan một cách tôn trọng: các quy định tại di tích
- Không đứng lên công trình đá nơi có biển báo hoặc rào chắn. Các khối đá đã cũ và các cạnh bị mòn.
- Không lấy đi đá hoặc mảnh vỡ. Điều này bao gồm cả những mảnh nhỏ trông có vẻ lỏng lẻo.
- Ăn mặc lịch sự tại khu vực đàn Nam Giao.
Bay drone cần có sự cho phép của cơ quan chức năng Việt Nam. Nếu bạn muốn có hình ảnh trên không, hãy xin phép qua con đường giấy phép chính thức trước khi đi. Không có đường tắt nào đáng để mạo hiểm.
Kết hợp thành với phần còn lại của Thanh Hóa
Cầu Hàm Rồng là một di tích lịch sử và kết hợp tự nhiên với thành cho những ai theo dõi lịch sử chiến tranh của vùng. Cả hai cùng nhau tạo nên một ngày tập trung vào lịch sử.
Biển Sầm Sơn phù hợp với du khách muốn thêm một đêm biển vào điểm dừng di sản. Lịch sử buổi sáng, biển buổi chiều.
Pù Luông phù hợp với du khách muốn thêm thiên nhiên và vùng quê. Những thung lũng ruộng bậc thang và những con đường yên tĩnh tạo nên sự tương phản mạnh mẽ với đá.
Mỗi sự kết hợp thay đổi tính chất của chuyến đi: lịch sử cộng biển, hoặc lịch sử cộng núi. Hãy chọn theo phần còn lại của lộ trình thay vì cố gắng nhồi cả ba vào một ngày.
Vị trí của nó trong các Di sản Thế giới của Việt Nam
Khi được ghi danh năm 2011, Thành nhà Hồ trở thành Di sản Thế giới thứ bảy của Việt Nam. Sáu di sản đã có trong danh sách là:
- Phố cổ Hội An
- Quần thể di tích Cố đô Huế, cố đô của vương triều
- Thánh địa Mỹ Sơn
- Vịnh Hạ Long
- Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng
- Hoàng thành Thăng Long tại Hà Nội
So với Huế và Thăng Long, sự khác biệt nằm ở vật liệu. Thành nhà Hồ bằng đá, trong khi nhiều ngôi thành Việt Nam khác được xây bằng gạch. Chính sự khác biệt này giải thích vì sao di tích trông như hiện nay và vì sao nó được công nhận riêng.
Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Một số Di sản Thế giới ở Việt Nam là gì? Đáp: Phố cổ Hội An, Quần thể di tích Cố đô Huế, Thánh địa Mỹ Sơn, Vịnh Hạ Long, Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng và Hoàng thành Thăng Long đều được ghi danh trước khi Thành nhà Hồ trở thành di sản thứ bảy vào năm 2011. Để xem danh sách hiện tại, hãy kiểm tra tổng quan chính thức về Di sản Thế giới.
Hỏi: Thành nhà Hồ có phải là công trình cổ nhất ở Việt Nam không? Đáp: Di tích có niên đại từ năm 1397, và cơ quan du lịch Việt Nam mô tả đây là ngôi thành duy nhất ở Việt Nam được xây dựng hoàn toàn bằng đá. Việc nó có phải là công trình cổ nhất cả nước hay không là một câu hỏi khác, và các hiện vật từ thế kỷ 10 được tìm thấy gần đó vào năm 2015 cho thấy vùng đất này đã được sử dụng từ rất lâu trước khi thành được xây dựng.
Hỏi: Nó khác gì so với thành Huế hay Kinh thành Huế? Đáp: Huế là cố đô của vương triều và là một Di sản Thế giới riêng, với một quần thể có tường bao và diện tích xây dựng lớn hơn nhiều. Thành nhà Hồ nổi bật với kết cấu đá và phần còn lại đơn giản hơn nhiều: cổng, tường và đất trống.
Hỏi: Bao nhiêu phần của thành là nguyên bản, và bao nhiêu là phế tích? Đáp: Bốn cổng vòm bằng đá và những đoạn tường đá men theo khu thành 870 m x 833 m là những gì còn đứng vững. Các đánh giá của du khách mô tả phần bên trong có thể xem nhanh, với hai con rồng chạm khắc là tâm điểm.
Hỏi: Một chuyến tham quan mất bao lâu? Đáp: Khoảng 1 giờ cho một điểm dừng ngắn, khoảng 2 giờ cho cả bốn cổng và phần bên trong, và nửa ngày với đàn Nam Giao và toàn bộ vòng tường 3,4 km.
Hỏi: Có thể tham quan như một chuyến đi trong ngày từ Hà Nội hoặc Ninh Bình không? Đáp: Có, bằng xe riêng có tài xế, hoặc bằng tàu hoặc xe khách đến thành phố Thanh Hóa rồi chuyển xe địa phương. Một chuyến đi trong ngày dễ hơn từ Ninh Bình, và di tích cũng phù hợp như một điểm dừng trên đường về phía nam.
Hỏi: Có thể bay drone trên thành không? Đáp: Chỉ khi có sự cho phép của cơ quan chức năng Việt Nam, xin qua quy trình cấp phép chính thức trước khi đi.
Hỏi: Vì sao nó được gọi là Tây Đô? Đáp: Tây Đô nghĩa là "Kinh đô phía Tây". Thành phục vụ như kinh đô của Đại Ngu sau khi Hồ Quý Ly lên ngôi năm 1400.
Chuyến tham quan kết thúc ở nơi nó bắt đầu, tại một cổng. Hãy bước ngược qua lối đi, nhìn các mối nối thêm một lần nữa, và quy mô của những gì được xây dựng ở đây năm 1397 sẽ đọng lại mạnh mẽ hơn bất kỳ tấm bảng nào trong bảo tàng.




Câu hỏi và chia sẻ của bạn
Bạn có câu hỏi, thông tin mới hay kinh nghiệm muốn chia sẻ? Đội ngũ của chúng tôi đọc mọi bình luận trước khi đăng.
Chưa có bình luận nào. Hãy đặt câu hỏi đầu tiên hoặc chia sẻ một mẹo hay!