Câu chuyện của con phố
Đồng Khởi ra đời vào những năm 1860 với tên Rue Catinat, con phố thương mại lát đá đầu tiên của Nam Kỳ thuộc Pháp. Suốt tám mươi năm, nó là xương sống của Sài Gòn thời thuộc địa: nhà hát ở một đầu, nhà thờ ở đầu kia, ở giữa là quán cà phê, tiệm may, hiệu thuốc và khách sạn nơi nhà báo, chủ đồn điền và điệp viên làm ăn. Graham Greene từng uống rượu ở đây trong lúc thu thập tư liệu cho The Quiet American. Khách sạn Continental, vẫn còn đứng ở số 132, từng là trụ sở báo chí thời chiến.
Năm 1955, chính quyền Nam Việt Nam đổi tên thành Tự Do. Cái tên đó tồn tại được hai mươi năm. Năm 1975, vài tuần sau khi Sài Gòn thất thủ, chính quyền mới đổi thành Đồng Khởi, nghĩa là "đồng loạt nổi dậy", ám chỉ cuộc nổi dậy năm 1960 chống chính quyền Diệm. Con phố mang ba cái tên trong một thế kỷ rưỡi, và mỗi cái tên cho bạn biết ai đang nắm quyền.
Mặt tiền cửa hiệu thời thuộc địa phần lớn đã bị phá bỏ vào những năm 1990, thay bằng tháp kính và cửa hàng xa xỉ. Những gì còn lại là vài tòa nhà, tỷ lệ của con phố, và tán cây. Thế là đủ. Đồng Khởi hôm nay không phải hiện vật bảo tàng. Nó là con phố thương mại đang hoạt động với ký ức rất dài, và sự pha trộn giữa máy lạnh của Vincom Center với những căn nhà phố đóng cửa chính là điều khiến nó thú vị.
Đi bộ trên phố, từng điểm một
Lộ trình tự nhiên chạy từ bờ sông vào bờ, lên dốc đến nhà thờ. Dành hai đến ba giờ đi bộ, nhiều hơn nếu bạn dừng uống cà phê.
Bắt đầu từ đầu sông Sài Gòn. Bến Bạch Đằng cách chân phố Đồng Khởi năm phút đi bộ. Khu ven sông ở đây là lối đi dạo được tạo cảnh quan, đông đúc lúc bình minh với người tập thể dục và lúc hoàng hôn với các cặp đôi. Từ đây nhìn ngược lên phố: đây là góc nhìn kinh điển của đại lộ vươn lên phía nhà thờ, và là nơi duy nhất bạn thấy được toàn bộ con phố cùng lúc.
Nhà hát Lớn. Nhà hát Thành phố Sài Gòn, xây năm 1898, nằm ở góc Đồng Khởi và Lê Lợi. Mặt tiền là bản sao thu nhỏ của Petit Palais ở Paris, toàn cột và tượng nữ. Nơi này mở cửa trở lại như một địa điểm biểu diễn vào cuối những năm 1990, tổ chức ballet, giao hưởng và nhạc truyền thống. Bạn không vào trong được nếu không có vé, nhưng sân trước là một trong những điểm chụp ảnh đẹp nhất thành phố, nhất là ban đêm khi mặt tiền được chiếu sáng.
Khách sạn Continental. Số 132, bên trái khi bạn đi lên dốc. Khai trương năm 1880, đây là khách sạn lâu đời nhất Việt Nam còn hoạt động. Sân thượng tầng trệt, nay là quán cà phê, từng là nơi giới báo chí nước ngoài làm việc thời chiến. Các phòng đã cũ và đắt so với giá trị, nhưng sân thượng đáng một ly cà phê đắt đỏ để cảm nhận không gian.
Các cửa hàng và tòa tháp. Giữa Lê Lợi và Mạc Thị Bưởi, con phố chuyển sang mua sắm. Đồng Khởi là dải xa xỉ của Sài Gòn: Louis Vuitton, Chanel, Rolex. Nếu đó không phải sở thích của bạn, hãy nhìn lên thay vì nhìn ngang. Tầng trên của một số tòa nhà vẫn còn cửa sổ thuộc địa đóng kín và sơn phai màu, và vài con hẻm nhỏ, đặc biệt quanh Mạc Thị Bưởi và Ngô Đức Kế, ẩn giấu những phòng tranh nhỏ và tiệm may.
Nhà thờ Đức Bà và Bưu điện Trung tâm. Ở đỉnh phố, Đồng Khởi gặp quảng trường nhà thờ. Nhà thờ gạch đỏ, hoàn thành năm 1880, là neo của toàn bộ khu vực. Về giờ mở cửa, giờ lễ và tình trạng hiện tại của công cuộc trùng tu kéo dài, xem cẩm nang đầy đủ về công trình gạch đỏ của Sài Gòn. Cách một dãy nhà về phía đông, Bưu điện Trung tâm miễn phí vào cửa và vẫn hoạt động như một bưu điện.
Mẹo hay: đi bộ lên dốc, từ bờ sông đến nhà thờ, vào cuối buổi chiều. Bạn có bóng râm từ các tòa nhà bên phải, ánh sáng trên mặt tiền nhà thờ đẹp nhất vào khoảng 5 giờ chiều, và bạn kết thúc ở hai địa danh miễn phí đúng lúc các xe buýt du lịch rời đi.
Điều gì khiến Đồng Khởi khác biệt
Sài Gòn không thiếu những con phố đáng đi bộ. Phố đi bộ Nguyễn Huệ chạy song song, cách một dãy nhà về phía tây nam, không có xe, rộng hơn và rõ ràng được thiết kế để dạo bộ. Chợ Bến Thành ồn ào hơn, rẻ hơn và hỗn loạn hơn. Bùi Viện dành cho những đêm muộn.
Đồng Khởi là con phố duy nhất trong số này mang trọn vẹn cung bậc lịch sử hiện đại của thành phố trong một lần đi bộ, và là nơi duy nhất bạn thấy Sài Gòn thuộc địa, thời cộng hòa và đương đại xếp lớp lên nhau. Đây cũng là con phố duy nhất có một điểm đến kiến trúc thực sự ở mỗi đầu. Sự kết hợp đó là lý do nó xuất hiện trong mọi lịch trình, và là lý do nó vẫn xứng đáng với một chuyến thăm chậm rãi ngay cả với người đã từng đến Sài Gòn trước đây.
Ai sẽ yêu thích nó, và ai sẽ không
Đồng Khởi phù hợp với du khách quan tâm đến kiến trúc, lịch sử và đời sống thành phố, và bất kỳ ai muốn một chuyến đi bộ kết hợp cả ba mà không cần hướng dẫn viên. Nó tuyệt vời cho buổi chiều đầu tiên ở Sài Gòn, khi bạn còn mệt vì lệch múi giờ và muốn định hướng hơn là đến bảo tàng.
Nó kém phù hợp hơn với người săn hàng giá rẻ, gia đình có trẻ nhỏ vào giữa trưa, và bất kỳ ai hy vọng có không khí chợ búa. Con phố đắt đỏ theo tiêu chuẩn Việt Nam, giao thông ở các điểm qua đường không ngớt, và có rất ít bóng râm từ 11 giờ sáng đến 3 giờ chiều. Nếu khoảng thời gian vui vẻ ở Sài Gòn của bạn là một chiếc ghế nhựa và một tô mì giá 40.000 VND (US$1,60), Đồng Khởi sẽ giống như một trung tâm thương mại có bảng lịch sử.
Thông tin thực tế
Đi đến đó. Từ khu du lịch bụi quanh Phạm Ngũ Lão, một chiếc Grab car đến đầu nhà thờ tốn khoảng 40.000 đến 70.000 VND (US$1,60 đến US$2,80) và mất 10 đến 20 phút tùy giao thông. Grab bike chỉ bằng một nửa. Taxi đồng hồ của Mai Linh hoặc Vinasun tính giá tương tự; xem hướng dẫn về taxi ở Việt Nam để biết cách phát hiện đồng hồ gian lận. Từ sân bay Tân Sơn Nhất, dự kiến 150.000 đến 250.000 VND (US$6 đến US$10) bằng Grab car; chi tiết đầy đủ có trong hướng dẫn di chuyển từ sân bay đến Quận 1. Tuyến Metro số 1 Sài Gòn có ga tại Bến Thành, cách chân phố Đồng Khởi 10 phút đi bộ.
Chi phí. Đi bộ trên phố miễn phí. Không có phí vào cửa và không có cổng. Nhà hát Lớn miễn phí để ngắm nhìn, có vé cho các buổi biểu diễn, thường 300.000 đến 800.000 VND (US$12 đến US$32). Cà phê trên sân thượng Khách sạn Continental khoảng 90.000 đến 150.000 VND (US$3,60 đến US$6). Bữa tối tầm trung trên hoặc gần phố là 300.000 đến 700.000 VND (US$12 đến US$28) mỗi người.
Giờ mở cửa. Con phố không bao giờ đóng. Các cửa hàng thường mở từ 9 giờ sáng đến 10 giờ tối. Nhà thờ và bưu điện có giờ riêng, khoảng 8 giờ sáng đến 11 giờ sáng và 2 giờ chiều đến 4 giờ chiều các ngày trong tuần đối với bưu điện, nhà thờ chỉ mở vào khoảng giờ lễ trong thời gian trùng tu. Luôn kiểm tra trước khi thực hiện chuyến đi đặc biệt.
Trang phục và phép tắc. Không có quy định trang phục trên phố. Nếu bạn vào nhà thờ hoặc bưu điện, che vai và đầu gối. Chụp ảnh thoải mái ở mọi nơi ngoài trời; hãy kín đáo bên trong nhà thờ trong giờ lễ và không dùng đèn flash. Không chụp ảnh cảnh sát hoặc cơ sở quân sự.
| Địa danh | Chi phí | Thời gian cần | Giờ đẹp nhất |
|---|---|---|---|
| Bến Bạch Đằng | Miễn phí | 20 phút | Bình minh hoặc hoàng hôn |
| Nhà hát Lớn Sài Gòn | Miễn phí bên ngoài | 15 phút | Sau khi trời tối |
| Sân thượng Khách sạn Continental | Cà phê từ 90.000 VND | 45 phút | Giữa buổi sáng |
| Bưu điện Trung tâm | Miễn phí | 30 phút | 8 giờ sáng đến 10 giờ sáng |
| Nhà thờ Đức Bà | Miễn phí bên ngoài | 20 phút | Cuối buổi chiều |
Nên dành bao lâu. Hai giờ cho một chuyến đi bộ nhanh với ảnh chụp. Nửa ngày nếu bạn thêm cà phê, bưu điện và quảng trường nhà thờ. Con phố kết hợp tự nhiên với một buổi sáng tại Dinh Độc Lập, cách đầu nhà thờ năm phút đi bộ.
Khi nào nên đi và cách tránh đám đông
Sài Gòn nóng quanh năm, nhưng mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 là khoảng thời gian dễ chịu nhất để đi bộ. Tháng 5 đến tháng 11 mang đến những trận mưa rào buổi chiều, thường ngắn và nặng hạt. Nếu bạn đang lên kế hoạch quanh mùa gió mùa, hướng dẫn mùa mưa giải thích cách sắp xếp các ngày. Để có cái nhìn rộng hơn về khí hậu thành phố, xem khi nào nên đến Thành phố Hồ Chí Minh.
Con phố đông đúc nhất từ 9 giờ sáng đến 11 giờ sáng, khi các đoàn du lịch đi qua nhà thờ và bưu điện, và lại đông từ 5 giờ chiều khi người địa phương ra ngoài mua sắm. Những khung giờ yên tĩnh nhất là 6 giờ sáng đến 8 giờ sáng, khi con phố thuộc về những người giao hàng và người tập thái cực quyền bên sông, và sau 9 giờ tối, khi các cửa hàng đóng cửa và mặt tiền sáng đèn.
Cảnh báo: qua đường Đồng Khởi không giống như qua đường ở nhà. Giao thông không dừng lại cho người đi bộ. Hãy đi với tốc độ đều đặn, dễ đoán và để xe máy chảy quanh bạn. Kỹ thuật đầy đủ được giải thích trong hướng dẫn qua đường.
Điều hầu hết du khách bỏ lỡ
Gần như mọi người đi bộ trên Đồng Khởi và không bao giờ rẽ khỏi nó. Ba điểm rẽ nhánh đáng dành năm phút mỗi nơi.
Thánh đường Hồi giáo Trung tâm Sài Gòn trên đường Đồng Du, cách nhà thờ một dãy nhà về phía đông, là một thánh đường Hồi giáo Ấn Độ nhỏ, yên tĩnh được xây vào những năm 1930 và vẫn đang được sử dụng. Du khách không theo đạo Hồi có thể nhìn từ lối vào ngoài giờ cầu nguyện.
Quảng trường Lam Sơn, trước Nhà hát Lớn, tổ chức các buổi biểu diễn và sự kiện ngoài trời miễn phí, đặc biệt quanh Tết và ngày lễ 30 tháng 4. Kiểm tra danh sách sự kiện địa phương trong những ngày bạn ở.
Các quán cà phê tầng trên trong những tòa nhà cũ ở đầu phố phía nhà thờ. Một số có chỗ ngồi trên sân thượng hoặc ban công nhìn thẳng xuống đại lộ. Chúng đắt hơn mặt phố và đáng thử một lần, vào lúc hoàng hôn.
Kết luận
Đồng Khởi xứng đáng với hai giờ của bất kỳ ai trong lần đầu đến Thành phố Hồ Chí Minh, và xứng đáng với một lần đi bộ lặp lại trong bất kỳ lần trở lại nào. Nó không phải viên ngọc ẩn và cũng không giả vờ như vậy. Đây là con phố đậm đặc lịch sử nhất cả nước, miễn phí, ở trung tâm, và kết nối ba trong số những địa danh tốt nhất của thành phố trong một km duy nhất. Đi sớm hoặc đi muộn, bỏ qua các cửa hàng xa xỉ, nhìn lên các tòa nhà, và kết thúc ở nhà thờ.
Câu hỏi thường gặp
H: Phố Đồng Khởi có miễn phí tham quan không? Có. Không có phí vào cửa và không có cổng. Bạn chỉ trả tiền cho những gì bạn mua, dù là cà phê, mua sắm hay một buổi biểu diễn tại Nhà hát Lớn.
H: Đi bộ phố Đồng Khởi mất bao lâu? Bản thân con phố dài khoảng 1 km và mất 15 phút với tốc độ bình thường. Dành hai giờ để xem các địa danh đúng cách, hoặc nửa ngày nếu có dừng chân.
H: Thời điểm tốt nhất trong ngày để thăm Đồng Khởi là gì? Sáng sớm, 6 giờ sáng đến 8 giờ sáng, để có không khí mát mẻ và vỉa hè vắng vẻ, hoặc sau 8 giờ tối để thấy mặt tiền sáng đèn và ít đoàn du lịch hơn. Tránh 9 giờ sáng đến 11 giờ sáng.
H: Làm sao để đến phố Đồng Khởi từ sân bay? Đi Grab car từ Tân Sơn Nhất, khoảng 150.000 đến 250.000 VND (US$6 đến US$10), hoặc xe buýt 109 đến Quận 1 rồi đi bộ. Thời gian di chuyển là 30 đến 50 phút tùy giao thông.
H: Đồng Khởi có giống phố đi bộ Nguyễn Huệ không? Không. Chúng chạy song song, cách nhau một dãy nhà. Nguyễn Huệ dành cho người đi bộ và rộng; Đồng Khởi có xe cộ qua lại và có các tòa nhà lịch sử.
H: Tôi nên mặc gì trên phố Đồng Khởi? Bất cứ thứ gì thoải mái. Nếu bạn định vào nhà thờ hoặc bưu điện, che vai và đầu gối như một phép lịch sự.
H: Tôi có thể thăm Đồng Khởi trong dịp Tết không? Có, nhưng dự kiến nhiều cửa hàng và nhà hàng đóng cửa ba đến năm ngày quanh Tết Nguyên Đán. Bản thân con phố vẫn mở và được trang trí. Xem hướng dẫn du lịch Tết để biết những gì đóng cửa và khi nào.
