Duyệt Thi Ðường - nhà
hát trong cung đình xây dựng năm 1826 thời Minh Mạng, nằm về phía Ðông điện
Quang Minh trong Tử Cấm Thành.

Nhà hát
hình chữ nhật rộng rãi với bộ mái có những bờ quyết cong giống như những
đình chùa ở Huế, được chống đỡ bởi hai hàng cột lim sơn son, vẽ rồng ẩn
mây cuốn chung quanh. ở lưng chừng mỗi cột treo thêm một bức tranh sơn thuỷ
vẽ cảnh Huế với khung chạm rồng nổi thiếp vàng. Trên cao hơn, mặt trời, mặt
trăng, tinh tú tượng trưng cho vũ trụ được vẽ hoặc chạm nổi lên trần nhà
màu xanh lơ. Toà nhà nối liền với các cung điện của nhà vua và các bà
hoàng bằng một dãy hành lang có mái khúc khuỷu, quanh co. |
|
Sân khấu
hình vuông đặt ngay giữa sàn nhà. Bức tường ở cuối sân khấu trổ hai cửa.
Các diễn viên vào ở phía phải và ra ở phía trái. Phía sau bức tường là
một phòng rộng đựng tủ kệ để chứa các bản tuồng, hia, mão và đạo cụ
biểu diễn. ở vị trí cao nhất trong phòng là một khám thờ hai ông làng - tổ
sư của nghề hát bội. Phòng này lại trổ cửa hướng ra sân ở mé Ðông Tử
Cấm Thành (các nghệ nhân ra vào bằng lối này). Ðối xứng với bức tường qua
sân khấu, là một đài cao chia ra làm hai bậc. Bậc cao nhất nằm sát tường
phía Tây dành cho các bà hoàng và cung tần mỹ nữ, bậc thấp đặt ngự toạ,
nơi nhà vua ngồi xem hát. Hai bậc này được ngăn bởi một lớp sáo trúc thưa
làm cho người ngồi bên trong nhìn rõ được người bên ngoài, nhưng người
xem ở bên ngoài không thấy mặt người đẹp trong cung cấm. Thỉnh thoảng người
ta chỉ nghe được tiếng quạt phẩy nhè nhẹ như cánh chim đập khẽ hay tiếng
cười khúc khích từ phía trong hàng sáo vang ra. Hai bên chỗ vua ngự đặt vài
bộ bàn ghế dành cho các quốc khách. Thời Pháp thuộc các Toàn quyền, Khâm sứ
hay ngồi ở đó.
Duyệt
Thị Ðường là nhà hát cổ nhất còn lại của ngành sân khấu Việt Nam. Sau
ngày chế độ quân chủ cáo chung (8-1945), Duyệt Thị Ðường thành Trường Âm
nhạc Huế; ngày nay là Trường Cao đẳng Nghệ thuật miền Trung.
|